OpenAI i Google dostarczają swoje modele AI chińskim firmom z czarnej listy Pentagonu przez Singapur

OpenAI i Google potwierdziły, że dostarczają swoje najbardziej zaawansowane modele sztucznej inteligencji singapurskim spółkom zależnym trzech chińskich gigantów technologicznych - Alibaby, Baidu i Tencentu - mimo że wszystkie trzy firmy figurują na liście Pentagonu jako podmioty powiązane z chińską armią.

Mechanizm, który umożliwia ten dostęp, wynika z konstrukcji amerykańskich przepisów eksportowych. Obowiązujące restrykcje odnoszą się do geografii, nie do struktury właścicielskiej firm. Rejestrując spółkę zależną w Singapurze, firma umieszczona na czarnej liście tworzy nowy podmiot prawny, który na papierze jest lokalnym przedsiębiorstwem singapurskim, mogącym swobodnie podpisywać umowy na dostęp do najnowocześniejszych modeli AI, mimo że macierzysta centrala w Hangzhou czy Shenzhen ma taki dostęp prawnie zablokowany.

Jak działa luka

OpenAI broni swojego podejścia, wskazując, że autoryzuje wyłącznie te firmy, wobec których może egzekwować mechanizmy bezpieczeństwa i monitorować ewentualne nadużycia. Google z kolei podkreśla, że jego usługi AI w Hongkongu i Singapurze działają zgodnie z regulaminem, który zabrania destylacji, czyli wykorzystywania odpowiedzi wiodącego modelu do trenowania konkurencyjnych systemów.

Mimo tych zapewnień, w czerwcu 2026 roku OpenAI samodzielnie zawiesiło dostęp do swojego API użytkownikom powiązanym z Alibabą po wykryciu podejrzanej aktywności wskazującej na destylację modelu, a sprawę zgłosiło władzom amerykańskim. Alibaba w odpowiedzi zaskarżyła swoje umieszczenie na liście Pentagonu przed sądem w USA, nazywając decyzję Pentagonu arbitralną i bezpodstawną.

Anthropic zaostrza politykę

Na tle OpenAI i Google, Anthropic przyjęło zdecydowanie bardziej restrykcyjne podejście, całkowicie zamykając chińskim firmom i ich zagranicznym spółkom zależnym dostęp do swoich najbardziej zaawansowanych modeli. Firma oskarżyła wprost DeepSeek, Moonshot i MiniMax o destylację swoich modeli, a w zeznaniach przed Kongresem ujawniła skalę nadużyć ze strony Alibaby, opisując tworzenie dziesiątek tysięcy fałszywych kont wykorzystywanych do masowego pozyskiwania odpowiedzi z Claude'a.

Alibaba stworzyła około 25 tysięcy fałszywych kont, generując ponad 28,8 miliona interakcji z modelem Claude - z zeznań Anthropic przed Kongresem USA

Spór o przyszłość eksportu AI

Sprawa napędza w Waszyngtonie debatę o rozszerzeniu kontroli eksportowych na modele AI, podobnych do tych, które od lat obowiązują w handlu zaawansowanymi układami scalonymi. Chris McGuire, były urzędnik administracji Bidena, obecnie związany z Council on Foreign Relations, argumentuje, że przepisy powinny być przeformułowane wokół możliwości modelu, a nie adresu korporacyjnego firmy z niego korzystającej, tak by najbardziej zaawansowane modele pozostawały niedostępne dla firm z czarnej listy niezależnie od kraju logowania.

Dla polskich i europejskich firm korzystających z modeli OpenAI, Google czy Anthropic sprawa jest sygnałem, że kontrola nad tym, kto faktycznie stoi za kontem klienta w chmurze, staje się coraz trudniejsza do wyegzekwowania nawet dla samych dostawców modeli. Pokazuje też, że przepisy eksportowe pisane z myślą o fizycznym sprzęcie nie przekładają się wprost na usługi chmurowe dostępne z dowolnego miejsca na świecie.

Kolejnym krokiem będzie prawdopodobnie decyzja amerykańskiego Kongresu lub administracji o ewentualnej nowelizacji przepisów eksportowych, obejmującej strukturę właścicielską firm korzystających z modeli, a nie wyłącznie ich siedzibę geograficzną.

Źródła: OpenAI and Google are supplying AI to Chinese groups on the Pentagon's blacklist (ilsole24ore.com), Blacklisted Chinese firms still buy OpenAI and Google tech: the Singapore loophole (androidheadlines.com)