Zjednoczone Emiraty Arabskie uruchamiają pierwszą na świecie platformę sądową wspieraną przez AI

Zjednoczone Emiraty Arabskie ogłosiły uruchomienie tego, co władze kraju nazywają pierwszą na świecie w pełni zintegrowaną platformą sądową opartą na sztucznej inteligencji. Projekt ma przyspieszyć postępowania sądowe i ujednolicić orzecznictwo, przy zachowaniu pełnej kontroli sędziów nad ostatecznymi wyrokami.

Informację o projekcie przekazał osobiście szejk Mansour bin Zayed Al Nahyan, wiceprezydent i wicepremier ZEA, pełniący też funkcję ministra dworu prezydenckiego. Według niego nowa platforma to kolejny krok w cyfrowej transformacji emirackiego wymiaru sprawiedliwości, prowadzonej od kilku lat pod hasłem modernizacji usług publicznych.

Co obejmuje platforma

System ma automatycznie analizować akta spraw i dokumenty procesowe, dawać sędziom natychmiastowy dostęp do obowiązujących przepisów i regulacji oraz wyszukiwać i porównywać precedensy z wcześniejszych wyroków. Do tego dochodzi generowanie rekomendacji prawnych i raportów analitycznych, które mają wspierać, a nie zastępować, proces decyzyjny sędziego.

Platforma ma też pomagać w przygotowywaniu pism i memorandów prawnych, co według władz przełoży się na krótszy czas trwania postępowań i większą spójność w stosowaniu tych samych zasad prawnych w podobnych sprawach. Chodzi o wyeliminowanie sytuacji, w których identyczne stany faktyczne kończą się rozbieżnymi wyrokami w zależności od sądu.

Nadzór sędziowski pozostaje pełny

Władze ZEA podkreślają, że sztuczna inteligencja pełni w tym systemie rolę narzędzia pomocniczego, a nie samodzielnego arbitra. Ostateczna decyzja w każdej sprawie należy wyłącznie do sędziego, a system ma jedynie przyspieszać czynności przygotowawcze i analityczne, które dziś pochłaniają najwięcej czasu personelu sądowego.

Innowacja to droga do sprawniejszego i szybszego wymiaru sprawiedliwości, która jednocześnie umacnia pozycję ZEA jako globalnego wzoru w rozwoju usług rządowych i sądowych - Szejk Mansour bin Zayed Al Nahyan, wiceprezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Harmonogram i skala wdrożenia

Zgodnie z zapowiedzią pierwszy etap wdrożenia rozpocznie się we wrześniu 2026 roku, a cały proces integracji systemu z pracą sądów w Abu Zabi rozłożono na 18 miesięcy. Władze nie podały na razie budżetu przedsięwzięcia ani liczby sądów czy typów spraw, które obejmie pierwsza faza.

Projekt nie powstaje w próżni. Rok wcześniej Prokuratura Publiczna ZEA uruchomiła Bayan Smart Translation Centre, wyspecjalizowane narzędzie do tłumaczenia i przetwarzania języka prawniczego, a Abu Zabi od dłuższego czasu testuje różne zastosowania AI w administracji publicznej i legislacji.

Co to oznacza dla wymiaru sprawiedliwości na świecie

ZEA regularnie prezentują się jako laboratorium technologicznych rozwiązań w administracji, licząc na to, że wczesne wdrożenia przyciągną inwestycje i wzmocnią wizerunek kraju jako centrum innowacji w regionie Zatoki Perskiej. Sądownictwo wspierane przez AI wpisuje się w tę strategię, obok wcześniejszych planów wykorzystania sztucznej inteligencji przy tworzeniu i nowelizacji przepisów.

Inne kraje, w tym europejskie systemy prawne objęte unijnym AI Act, podchodzą do automatyzacji orzecznictwa znacznie ostrożniej, traktując systemy wspierające decyzje sądowe jako obszar wysokiego ryzyka wymagający dodatkowego nadzoru. Doświadczenia Abu Zabi, gdzie AI ma pozostać wyłącznie narzędziem doradczym, mogą stać się punktem odniesienia w debacie o tym, gdzie leży granica między wsparciem analitycznym a faktycznym wpływem algorytmu na treść wyroku.