USA znoszą ograniczenia eksportu czipów AI do Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Departament Handlu Stanów Zjednoczonych ogłosił 10 lipca 2026 roku, że Zjednoczone Emiraty Arabskie zostają przeniesione do najbardziej uprzywilejowanej kategorii eksportowej, co otwiera tamtejszym firmom bezlicencyjny dostęp do zaawansowanych czipów AI. Decyzja natychmiast wywołała spór polityczny w Waszyngtonie, bo beneficjentem części ułatwień jest fundusz powiązany ze stablecoinem rodziny prezydenta Trumpa.

Nowa kategoria eksportowa

Wcześniej ZEA znajdowały się w grupach D:3 i D:4, co ograniczało wsparcie dla tamtejszych programów dronowych i wymuszało indywidualne licencje na wiele towarów podwójnego zastosowania. Awans do grupy A:5 znosi ten wymóg dla szerokiego katalogu produktów, od satelitów komercyjnych po sprzęt do odsalania wody i cywilnej energetyki jądrowej, a przede wszystkim dla zaawansowanych systemów obliczeniowych wykorzystywanych do trenowania modeli AI.

Departament Handlu uzasadnił decyzję statusem ZEA jako głównego partnera obronnego Stanów Zjednoczonych oraz wsparciem, jakie kraj zapewnił podczas Operation Epic Fury, czyli amerykańsko-izraelskich uderzeń na Iran, które rozpoczęły się w lutym 2026 roku.

Kto skorzysta

Rządowe instytucje ZEA oraz zatwierdzone firmy komercyjne, w tym G42 i Core42, będą mogły odbierać zaawansowane czipy i serwery bez uzyskiwania licencji na każdą transakcję. Ta sama ulga obejmie amerykańskie firmy działające na miejscu w Emiratach, wymieniane wprost przez Departament Handlu: Google, Meta, Microsoft, OpenAI, Oracle, a także Amazon, Apple i xAI.

Zmiana jest formalnie rozwinięciem ram współpracy AI podpisanych przez oba kraje w maju 2025 roku i ma ułatwić budowę centrów danych klasy hipergigantów na terenie Zatoki Perskiej, gdzie ZEA od kilku lat inwestują miliardy dolarów w infrastrukturę obliczeniową konkurencyjną wobec USA i Chin.

Kontrowersje wokół MGX

Razem z ułatwieniami eksportowymi Departament Handlu zapowiedział, że będzie przychylnie rozpatrywał wnioski licencyjne funduszu inwestycyjnego MGX, powiązanego z rządem ZEA. MGX wykorzystał wcześniej stablecoin USD1, wyemitowany przez powiązaną z rodziną Trumpa firmę World Liberty Financial, do sfinansowania inwestycji o wartości 2 miliardów dolarów w giełdę kryptowalut Binance.

Członek rodziny królewskiej ZEA stojący za G42 i MGX potajemnie kupił 49 procent udziałów w kryptowalutowej spółce Trumpa, World Liberty Financial - Elizabeth Warren, senator Stanów Zjednoczonych

Warren zwróciła uwagę, że Trump miał zarobić na powiązanych transakcjach około 263 milionów dolarów w ramach szerszego zysku 1,4 miliarda dolarów z przedsięwzięć kryptowalutowych w ubiegłym roku, i wezwała sekretarza handlu Howarda Lutnicka do wyjaśnienia przed Kongresem, czy decyzja nie stwarza ryzyka wycieku wrażliwych technologii do Chin.

Kontekst geopolityczny

Spór wpisuje się w szerszą debatę o tym, jak szybko Stany Zjednoczone powinny otwierać dostęp do najlepszych czipów AI dla krajów Zatoki Perskiej, które utrzymują jednocześnie bliskie relacje gospodarcze z Chinami. Zwolennicy łagodzenia przepisów argumentują, że bez amerykańskich czipów Emiraty i tak zbudują swoje centra danych w oparciu o chińską technologię, tracąc dla Waszyngtonu wpływ na globalną infrastrukturę AI.

Krytycy, w tym część senatorów Partii Demokratycznej, wskazują, że wcześniejsze umowy z G42 już budziły obawy Pentagonu o możliwy transfer technologii do Chin i że tempo liberalizacji przepisów nie nadąża za mechanizmami kontroli końcowego wykorzystania sprzętu.

Dla globalnego rynku AI decyzja oznacza kolejny kraj spoza Chin i USA z realnym dostępem do najnowszych układów Nvidii i AMD na dużą skalę, co przyspieszy konkurencję o moc obliczeniową i może wpłynąć na globalne ceny czipów w kolejnych kwartałach.

Źródła: Bureau of Industry and Security (bis.gov), Bloomberg (bloomberg.com), CNBC (cnbc.com)